Tuncer ÇAKMAKLI
“Bir mimar için en büyük ödül kullanıcının güler yüzüdür. Bu ödül hiçbir madalya ile eşdeğer değildir ama meslek üstatlarının ve kurumlarının da onayını almak sevindiricidir.”
1. Tuncer Çakmaklı’yı kendisinden dinlemek isteriz.
Tuncer ÇAKMAKLI: Boğaziçi Köprüsüʼnün maketini yaparak 12 yaşında mimar olmaya karar verdim. Bugüne kadar olduğu gibi gelecekte de her gün aynı heyecanla mimarlık için üretebilmeyi arzu ediyorum.
2. Şehir planlamasından kapı kolu tasarımına kadar her ölçekte tasarım ve projelendirme yapıyorsunuz. İki alanda da deneyimi olan birisi olarak ürün ve proje tasarlamanın birbirlerine olan etkilerini açıklar mısınız?
Tuncer ÇAKMAKLI: Birbirlerinden ayrılmaz parçalar. İnsan yaşamı için gerekli mekan her ölçekte bilgi ve tecrübenin yoğrulması ile özgün ve mükemmel çözüme kavuşur. Detaydan büyük ölçeğe kadar her katman aynı titizlikle ele alınırsa doğrulara kavuşulur. Yaşamın kalitesi bu verileri anlayan görebilen ve sorunları keşfederek daima en iyi sonuca odaklanan beyinler ile yükselir. Bu bağlamda benim düşünce dünyam bu geniş açı ile zenginleşir.
3. Ahşap konusunda Türkiye’nin sayılı uzman mimarlarından birisiniz. Bir ahşap yapı projesine hazırlanırken çalışma sürecinizi anlatır mısınız?
Tuncer ÇAKMAKLI: Böyle bir tanımlama için daha çok tecrübe gerekmektedir… Ben ancak kalfalık dönemimde olduğumu düşünebilirim. Sürdürülebilir ve doğal malzemelerin yüzyıllardır deneyimi üzerine ekleyebilecek birkaç düşünce koyabilirsek ne mutlu. Her tasarımın gerektirdiği malzemeler vardır. Malzeme tasarımın başında yerini alamaz. Sorunların keşfi en sancılı dönemdir. Sorunlar keşfedildikten sonra cevabını vermek ve onu destekleyecek malzemeyi seçmek artık tecrübenin ve canlı zihnin eseridir. Maketler eskizler tekrar tekrar denemeler ile tasarım olgunlaşırken malzeme de yavaş yavaş taşıdığı kimlik ile yerini alır.
4. Almanya Karlsruhe Üniversitesi Mimarlık bölümünde okumuş ve Aachen Teknik Üniversitesi’nde proje hocalığı yapmışsınız. Almanya’daki iş ve akademik hayatının size yansımaları nelerdir?
Tuncer ÇAKMAKLI: Liseden sonra Karls-ruhe Teknik Üniversitesi’nde mimarlık eğitimini aldım ve aynı kentte birçok büroda çalıştım. Daha sonra Aachen Teknik Üniversitesi’nde beş yıl tasarım ve yapı üretimi dersleri verdim.
Karlsruhe Teknik Üniversitesi, Siemens-Benz - Hertz gibi dahileri mezun eden Almanya’nın en eski ve elit teknik üniversitesidir. İnanılmaz bir alt yapı detay ve malzeme bilgisi ile mühendis olarak mezun olabiliyorsunuz. Aynı zamanda Mimarlık Fakültesi bu katı ve disiplinli sistemiyle mimari açıdan İtalya ile sıkı bağlar içindeydi. Benim için Akdenizin yaratıcı dünyası ile mükemmel teknik altyapı oluşturdu. Her düşünce tasarım uygulanabilir ve sürdürülebilir olmak zorunda. İşlevi en doğru en ekonomik ve aynı zamanda duygusal olarak en üst düzeyde tatmin edebilecek kaynakların temelini Almanya’da oluşturabildiğimi söyleyebilirim.
5. Uluslararası medyanın ‘sebze stadyumu’ diye tanımladığı Bursa Sebze Meyve ve Balık Hali ile 2009’da Avrupa Yapısal Çelik Ödülü’nü kazandınız. Bu projenizden ve kullandığınız malzemelerden bahseder misiniz?
Tuncer ÇAKMAKLI: İşlev ve arsanın konumu veri olarak önünüze konmaktadır ve görevimiz sorunu araştırmaktır. Sonsuz alternatifler üreterek en doğru çözüm için tasarımı gerçekleştirmek ve tabii ki bu düşünceyi en ekonomik en akıllı malzeme ile inşa etmektir.
Bursa Sebze Meyve ve Balık Hali inanılmaz yoğun uğraşlar sonucunda gerçekleşebildi. Bir değil birçok müşterinin karşınızda olması ekonomik ve daha akla gelmeyecek birçok sorun çözülmesi gerekti. Mücadelemiz sonuç verdi ve hiç bir şekilde tasarımdan ödün verilmeden inşaatı tamamlandı ve kullanıcıların her zaman beni güler yüzle karşıladığı bir yapıya dönüştü. Bir mimar için en büyük ödül kullanıcının güler yüzüdür. Bu ödül hiçbir madalya ile eşdeğer değildir ama meslek üstatlarının ve kurumlarının de onayını almak sevindiricidir.
6. Almanya' da eğitim almış ve eğitim vermiş aynı zamanda da mimari projeler gerçekleştirmiş birisi olarak Türkiye' deki mimarinin iş ve akademik boyutunu nasıl buluyorsunuz? Özellikle de sürdürülebilirlik hakkındaki görüşleriniz nelerdir?
Tuncer ÇAKMAKLI: Yurt dışında 1000' e yakın mimar öğrencim oldu ve Türkiye' de de 17 yıl kadar değişik üniversitelerde mimari proje dersleri verdim. Kıyaslamam gerekirse yabancı öğrencilerimin minimum %10' u ile hala çalışıyor ve sıkı arkadaşlık içindeyim. Türkiye için ise bunu neredeyse sıfır olarak tanımlayabilirim. Türkiye' de serbest mimarlığın paralelinde ve karşılık almadan yıllarca eğitimi sürdürmeme rağmen ortamı arzu ettiğim düzeyde çeviremedim. Mimarlık sürekli beslenmek ve eğitim ister, siz kendinizi sürekli yenilemezseniz üstünde çalışmazsanız ne heyecanı kalır ne de yaratıcılığı. Ayrıca sonsuz sabır ve bitmeyen enerji ve asla hata kabul etmeyen bir düşünce ile yürümeniz gerekmektedir. Ancak bu meziyetlerle özgün ve geçmişten gelen bilgilere yenilerini ekleyebilirsiniz. Yoksa ancak etrafta gördüğünüz elmaları kopararak birşeyler yaptığınızı zanneder ve çevrenizi de bozarsınız.
7. Tuncer Çakmaklı’nın projelerinde olmazsa olmazları var mıdır?
Tuncer ÇAKMAKLI: Benim olmazsa olmazlarım,çok çalışmak ve asla inançlarını, kurallarını bozmadan özgün düşünceye kavuşmaktır.
8. Güncel olarak hangi projeler üzerinde çalışıyorsunuz?
Tuncer ÇAKMAKLI: Yurt içinde sadece Çamlıca televizyon kulesi yarışması. Yurt dışında Afrika’da birkaç ülkede karşılanabilir konut-endüstri merkezi ve yeni hal projeleri üzerinde çalışıyoruz.
9. Uluslararası bir proje gerçekleştirebilmenin kriterleri nelerdir sizce?
Tuncer ÇAKMAKLI: Bilgi - tecrübe ve uluslararası zeminde kabul edilmiş olmak.
10. Mimaride tasarım ve müşteri memnuniyeti arasındaki dengeyi nasıl kuruyorsunuz?
Tuncer ÇAKMAKLI: Müşteri mimarinin temel noktasıdır. İhtiyaçlarını en iyi şekilde ve en ekonomik gerçekleştirmek mimarın görevidir. Önemli olan müşterinin sorununu ve isteklerini gerçek olarak ortaya çıkarmak ve onu ikna edebilmektir. Müşterinin ikna olmadığı, kullanamadığı ve hayatını kolaylaştırmadığı hiç bir tasarım, tasarım değildir…
RAPTOR Yayıncılık